Seite 7 von 17 ErsteErste ... 56789 ... LetzteLetzte
Ergebnis 61 bis 70 von 165

ศัพท์น่ารู้

Erstellt von Jiap, 28.01.2008, 19:46 Uhr · 164 Antworten · 87.237 Aufrufe

  1. #61
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    ปลัก - ปรัก

    ปลัก หมายถึง แอ่งในท้องนาที่เป็นโคลนเลน มีน้ำขังอยู่เล็กน้อย เป็นแอ่งที่ควายชอบไปนอนเกลือกเพื่อคลายร้อน เรียกว่า ควายนอนปลัก หรือ ควายนอนจมปลัก เวลาอากาศร้อน ๆ ควายจะนอนอยู่นาน ๆ จึงนำคำว่า จมปลัก มาใช้เป็นสำนวน มีความหมายว่า ติดอยู่กับที่, ไม่ก้าวหน้า เช่น เธอก็มีความรู้ดี จะมาจมปลักอยู่ที่นี่ทำไม ไปหางานที่ดีกว่าที่นี่ดีกว่า

    คำว่า ปลัก ถ้าออกเสียงไม่ชัดเป็น ปัก ความหมายจะเปลี่ยนไปเป็นคนละคำ

    คำว่าปรัก ออกเสียงได้ ๒ แบบ คือ ออกเสียงพยัญชนะต้นควบเป็น ปร (อ่านว่า ปอ-รอ) เป็น [ปฺรัก] แปลว่า เงิน, แร่เงิน เช่น ถมปรัก หมายถึง เครื่องถมที่ทำด้วยเงิน คู่กับ ถมมาส หมายถึง เครื่องถมที่ทำด้วยทอง ปรักมาส แปลว่า เงินทอง

    ถ้าออกเสียงเป็นคำ ๒ พยางค์ ว่า [ปะ-หฺรัก] แปลว่า หัก, พัง. มักใช้ซ้อนกัน เป็น ปรักหักพัง เช่น ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยามีซากโบราณสถานปรักหักพังร อการบูรณะอยู่หลายแห่ง. คำว่า ปรัก (อ่านว่า ปะ-หฺรัก) และ ปรักหักพัง มักมีคนพูดเพี้ยนเป็น *สลักหักพัง ซึ่งไม่ถูกต้อง เพราะคำว่า สลัก มีความหมายว่าทำให้เป็นลวดลายหรือรูปภาพด้วยวิธีใช้ส ิ่วสกัด ไม่ได้มีความหมายว่า หักพัง ดังนั้นคำที่ถูกคือ ปรักหักพัง

  2. #62
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    ตกขอบ

    คำว่า ตกขอบ หมายความว่า เลย หรือหลุดพ้นจากขอบที่กำหนดไว้ ใช้เป็นสำนวน หมายความว่า ที่สุด เช่นใช้ว่า ซ้ายตกขอบ ขวาตกขอบ หมายถึง ผู้ที่มีความคิดอย่างสุดขั้วทางการเมืองทางใดทางหนึ่ ง ในสมัยหนึ่งคำว่า ซ้าย ใช้หมายถึง ผู้ที่นิยมหรือฝักใฝ่แนวคิดของลัทธิสังคมนิยม ถ้ามีความนิยมอย่างจริงจัง ก็เรียกว่า ซ้ายจัด หรือเปรียบว่า ซ้ายตกขอบ แปลว่า ซ้ายที่สุด ซ้ายสุด ๆ เมื่อมีคำว่า ซ้าย และ พวกซ้าย หมายถึง ผู้ที่นิยมลัทธิสังคมนิยม ผู้ที่ยึดถือลัทธิหรือความคิดดั้งเดิมเป็นพวกอนุรักษ ์นิยม จึงได้ชื่อว่า ขวา หรือ พวกขวา ถ้ายึดมั่นมากก็ได้ชื่อว่า ขวาตกขอบ

    นอกจากใช้ในเรื่องความคิดทางการเมืองแล้ว คำว่า ตกขอบ อาจใช้ขยายคำอื่นได้อีก หมายความว่า มาก, มากที่สุด เช่น หนังเรื่องนี้คนดูฮากันตกขอบเลย



    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  3. #63
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    สัมฤทธิศก

    สัมฤทธิศก (อ่านว่า สัม-ริด-ทิ-สก) เป็นคำเรียกปีจุลศักราชที่ลงท้ายด้วยเลข ๐

    คำว่า สัมฤทธิ (อ่านว่า สัม-ริด) หมายถึง ความสำเร็จ เช่น ความปรารถนาของคุณจะสัมฤทธิ์ผลในไม่ช้า ส่วนคำว่า ศก หมายถึง ปี สัมฤทธิศก จึงหมายถึง ปีสำเร็จ นั่นคือเป็นปีที่ ๑๐ ของรอบ ๑๐ ปี นับว่าเป็นปีที่ครบรอบ

    การนับรอบจุลศักราชนั้นจะตั้งต้นด้วย เอกศก โทศก ตรีศก จัตวาศก เบญจศก ฉศก (อ่านว่า ฉอ-สก) สัปตศก (อ่านว่า สับ-ตะ-สก) อัฐศก (อ่านว่า อัด-ถะ-สก) นพศก (อ่านว่า นบ-พะ-สก) และ สัมฤทธิศก เป็นครบรอบแล้วตั้งต้นใหม่

    ตัวอย่างการใช้คำ สัมฤทธิศก เช่น ปีนี้เป็นปีชวด สัมฤทธิศก จุลศักราช ๑๓๗๐


    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  4. #64
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    กำราบ

    กำราบ (อ่านว่า กำ-หฺราบ) ออกเสียงว่า [กำ-หฺราบ] ไม่ใช่ [กำ-ราบ] เพราะตัว ก ซึ่งเป็นอักษรกลางนำเสียงวรรณยุกต์ของตัว ร ซึ่งเป็นอักษรต่ำเดี่ยวให้ผันตาม เมื่อแผลง กราบ เป็น กำราบ อำนาจการนำของตัว ก ยังมีอยู่ จึงทำให้พยางค์หลังมีเสียงวรรณยุกต์เอกตามตัว ก ไปด้วย กำราบ จึงอ่านว่า [กำ-หฺราบ]

    กำราบ แปลว่า ทำให้เข็ดหลาบ, ทำให้กลัว, ทำให้ยอม, เช่น ผู้อำนวยการโรงเรียนคนนี้เข้มงวดมาก สามารถกำราบนักเรียนให้อยู่ในระเบียบ

    กำราบ เป็นคำที่แผลงมาจากคำว่า กราบ ซึ่งหมายถึงอาการแสดงความเคารพด้วยการประนมมือเสมอหน ้าผาก แล้วน้อมศีรษะลงจนมือที่ประนมนั้นจดลงที่พื้น ถ้ากราบพระจะแบมือที่ประนมนั้นออกด้วย การก้มลงจนถึงพื้นหรือการแบมือราบลง เป็นเครื่องหมายแสดงอาการว่าเคารพอย่างสูงสุด คือทำตัวให้ราบต่ำลงที่สุดเท่าที่จะทำได้ คำว่า กราบ ตามรูปศัพท์ก็แปลว่า ทำให้ราบ หรือ การทำให้ราบลง


    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  5. #65
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    บิดเบือน

    บิดเบือน ประกอบด้วยคำว่า บิด กับ เบือน บิด หมายความว่า เคลื่อนไปหรือหมุนให้ผิดไปจากตำแหน่งเดิม เช่น เขาบิดตัวแก้เมื่อย แขนตุ๊กตาบิดไปข้างหนึ่ง เราต้องบิดผ้าให้แห้งก่อนตาก

    ส่วน เบือน หมายความว่า หันหน้าไปอีกทางหนึ่ง การเบือนหน้าอาจเป็นเพราะไม่อยากดูภาพที่สลดใจ น่ากลัว น่าขยะแขยง หรือไม่ต้องการดูภาพที่บาดตาบาดใจ เช่น เขาเบือนหน้าหนีเมื่อเห็นภาพสุนัขถูกรถชน

    เมื่อนำคำว่า บิด กับคำว่า เบือน มารวมกันกลายเป็น บิดเบือน ในสมัยก่อนหมายถึง ทำให้ร่างเปลี่ยนสภาพไปหรือแปลงกาย เช่นในบทพากย์เอราวัณมีว่า "อินทรชิตบิดเบือนกายิน เหมือนองค์อมรินทร์ ทรงคชเอราวัณ" (อ่านว่า อิน-ทอ-ระ-ชิด-บิด-เบือน-กา-ยิน เหมือน-อง-อัม-มะ-ริน ซง-คด-ชะ-เอ-รา-วัน) ปัจจุบัน บิดเบือน หมายถึง ทำให้ผิดจากความจริง เช่น สื่อมวลชนถูกกล่าวหาว่าบิดเบือนข่าว ทำให้ประชาชนเข้าใจผิด


    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  6. #66
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    ก่อหวอด

    หวอด คือ ฟองน้ำที่ปลาบางชนิด เช่น ปลากระดี่ ปลากัด ใช้เป็นที่เก็บไข่ เมื่อถึงเวลาจะวางไข่ ปลาตัวผู้ตัวเมียที่เป็นคู่กันจะช่วยกันพ่นน้ำให้เกิ ดฟองน้ำเป็นแพติดอยู่ ตามกอหญ้าในน้ำ แล้วจึงวางไข่ที่แพฟองน้ำนั้น ไข่ปลาจะอาศัยหวอดนี้อยู่จนเจริญเติบโตเป็นลูกป ลา

    คำว่า ก่อ หมายถึง ทำให้เกิดขึ้น, ทำให้มีขึ้น สำนวน ก่อหวอด ใช้เปรียบกับการทำหวอดของปลา หมายถึงเริ่มรวมตัวเพื่อก่อการอย่างใดอย่างหนึ่ ง มักเป็นสิ่งที่ไม่ดีและไม่สงบ เช่น พนักงานบริษัทนี้กำลังก่อหวอดเรียกร้องให้เพิ่มค่าแร งขั้นต่ำ สหภาพแรงงานก็สนับสนุนให้พนักงานบริษัทอื่นเข้าร่วมช ุมนุมด้วย



    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  7. #67
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    ต้มยํากุ้ง

    อยากกินต้มยํากุ้ง เลยนึกได้ว่านอกจากจะหมายถึงอาหารที่มีชื่อเสียงโด่ง ดังของไทยแล้วยังหมายถึงอย่างอื่นได้อีก

    เคยอ่านในหนังสือคู่สร้างคู่สมเมื่อหลายปีก่อน จะหมายถึง ร้านอาหารของคนไทยที่ไปเปิดในมาเลเซีย(ไม่แน่ใจ ) คล้ายร้านข้าวต้มบ้านเรา ซึ่งไม่ใช่แต่จะมีเฉพาะต้มยํากุ้ง อาจจะมีรายการอาหารอย่างอื่นด้วย

    อีกความหมายหนึ่งก็คือ หมายถึงปัญหาภาวะเศรษฐกิจของไทยเมื่อปี 2540 ที่ใคร ๆ เขาเรียกว่าวิกฤติต้มยํากุ้ง ตอนนี้สหรัฐอเมริกาก็กําลังประสบปัญหาทางเศรษฐกิจอย่ างหนัก จนเรียกกันว่าวิกฤติแฮมเบอเกอร์ นี่ถ้าเยอรมนีประสบปัญหาเศรษฐกิจบ้าง จะเรียกว่าวิกฤติเบียร์หรือว่าวิกฤติไส้กรอกดีน ะ

  8. #68
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    กบฏ

    (กะบด) ก.ประทุษร้ายต่อทางอาณาจักร, ทรยศ

    น. การประทุษร้าย ต่อทางอาณาจักร, ความทรยศ; ผู้ประทุษร้ายต่อทางอาณาจักร, ผู้ทรยศ, ขบถ ก็ว่า; (กฎ) ชื่อความผิดอาญาฐานกระทําความผิดต่อความมั่นคงของรัฐ ภายในราชอาณาจักร โดยใช้กําลังประทุษร้าย หรือขู่เข็ญว่าจะใช้กําลังประทุษร้ายเพื่อล้มล้ าง หรือเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ หรือล้มล้างอํานาจนิติบัญญัติ อํานาจบริหารหรืออํานาจ ตุลาการ หรือแบ่งแยกราชอาณาจักร หรือยึดอํานาจปกครองในส่วน ใดส่วนหนึ่งแห่งราชอาณาจักร เรียกว่า ความผิดฐานเป็นกบฏ

    (ส. กปฏ ว่า ความคด, ความโกง)

  9. #69
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    ที่ชุมนุม

    ที่ชุมนุม ประกอบด้วยคำว่า ที่ และ ชุมนุม
    ชุมนุม เป็นคำที่มาจากภาษาเขมร ชุนุ (อ่านว่า จุม-นุม) แปลว่า ประชุมกัน, ที่ที่มีคนมาก, ที่ประชุม
    ในภาษาไทย ใช้คำว่า ชุมนุม ในความหมายว่า รวมกัน การรวมกันนั้นมีลักษณะแตกต่างกันได้ เช่น คนงานมาชุมนุมกันเตรียมการประท้วงนายจ้าง, งานชุมนุมลูกเสือแห่งชาติ, ห้องกาแฟนี้กลายเป็นที่ชุมนุมของผู้สนใจการเมืองไปเส ียแล้ว
    คำว่า ที่ชุมนุม มีความหมายเหมือนกับ ที่ประชุม คือหมายถึง สถานที่ที่คนจำนวนมากมารวมกัน และเน้นที่ผู้ที่มารวมกันนั้น แต่ไม่กำหนดสถานที่ชัดเจน ผู้ที่มาชุมนุมไม่ได้มีตำแหน่งหรือหน้าที่ชัดเจนเหมื อนผู้ที่มาประชุม เช่น ตกเย็นลานวัดก็เป็นที่ชุมนุมของชาวบ้าน


    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

  10. #70
    Avatar von Jiap

    Registriert seit
    24.08.2001
    Beiträge
    2.427

    Re: ศัพท์น่ารู้

    สืบสวน และ สอบสวน

    คำว่า สืบสวน ประกอบด้วยคำว่า สืบ กับคำว่า สวน คำว่า สืบ หมายถึง เสาะหา, แสวงหา คำว่า สวน สันนิษฐานว่ามาจากคำภาษาเขมรว่า สวร (อ่านว่า ซัว) แปลว่า ถาม. สืบสวน หมายถึง แสวงหาข้อเท็จจริงและหลักฐาน เพื่อพิสูจน์อะไรบางอย่าง เช่น เจ้าหน้าที่ต้องสืบสวนให้รู้ว่าใครเป็นมือวางระ เบิด สถานีตำรวจต่าง ๆ พยายามเร่งรัดการสืบสวน และจับกุมคนร้ายมาดำเนินคดี

    คำว่า สอบสวน ประกอบด้วยคำว่า สอบ กับคำว่า สวน คำว่า สอบ หมายถึง ตรวจ ทดลอง เปรียบเทียบ หรือไล่เลียงเพื่อหาข้อเท็จจริง สอบสวน หมายถึง ซักถามเพื่อรวบรวมหลักฐานหรือข้อเท็จจริงเพื่อพิสูจน ์ความผิด เช่น เจ้าหน้าที่ตำรวจกำลังสอบสวนผู้ต้องหาอย่างเคร่งเครี ยด, ในการสอบสวนครั้งสุดท้าย จำเลยยังให้การปฏิเสธทุกข้อหา

    สืบสวน หมายถึง แสวงหาข้อเท็จจริงด้วยวิธีการต่าง ๆ ส่วน สอบสวน หมายถึง หาข้อเท็จจริงด้วยการซักถาม



    ที่มา : บทวิทยุรายการ "รู้ รัก ภาษาไทย"

Seite 7 von 17 ErsteErste ... 56789 ... LetzteLetzte

Ähnliche Themen

  1. Antworten: 16
    Letzter Beitrag: 12.02.07, 12:06
  2. Antworten: 4
    Letzter Beitrag: 01.12.05, 17:35
  3. Antworten: 16
    Letzter Beitrag: 11.06.04, 11:23
  4. Antworten: 0
    Letzter Beitrag: 31.12.02, 09:53
  5. Antworten: 11
    Letzter Beitrag: 17.07.02, 20:36